Mijn kind is overleden wat nu? | Een interview met Ruth van den IJssel

Als je kind overlijdt, komt er ongelofelijk veel op je af. Ruth van den IJssel ervoer dit in 2010 zelf toen haar zoon Roman na 32 weken zwangerschap in haar buik overleed. Ondanks de verdrietige situatie kijkt Ruth nu terug op een mooi moment rondom de geboorte van hun zoon. Vanuit haar eigen ervaringen richtte ze in 2014 haar bedrijf IMA Afscheidszorg op, speciaal gericht op het welkom heten, afscheid nemen en regelen van uitvaarten van baby’s. Ze wil bewustwording creëren bij ouders, hen laten zien dat ze echt ouders gaan worden van hun kindje en dat ze niet voorbij lopen aan de emoties bij het regelen van de zakelijke dingen.

Welkom
Wanneer Ruth als uitvaartverzorgster bij een gezin komt, zitten ouders vaak al klaar om hun wensen door te spreken. Ruth probeert in het gesprek eerst een stukje bewustwording te creëren. ‘Ik probeer ze, wanneer de baby nog niet geboren is, te wijzen op het feit dat ze daadwerkelijk ouders gaan worden. Natuurlijk moeten er praktische zaken geregeld worden, maar het is belangrijk dat ouders zich eerst op de geboorte richten. De geboorte is een belangrijk moment om je kind welkom te heten. Normaal wordt er veel aandacht besteed aan een geboorte en een overlijden. Als deze samenvallen, is het belangrijk de aandacht voor en de rituelen rondom de geboorte niet over te slaan, zoals bijvoorbeeld het eten van beschuit met muisjes. Aandacht geven aan de geboorte maakt het verlies vaak draaglijker.’

Juiste begeleiding
Het is belangrijk om na het verlies van je kind te kiezen voor een gespecialiseerde uitvaartverzorger. ‘Een kind dat bijvoorbeeld in de buik of rond de geboorte is overleden, heeft andere verzorging nodig dan een ouder kind of een volwassene. Reguliere uitvaartverzorgers zijn hier niet altijd van op de hoogte en weten ook niet welke verschillende manieren van opbaring mogelijk zijn. Als het een overlijden in de zwangerschap betreft, kan het goed zijn om al voor de geboorte een uitvaartverzorger in te schakelen. Die kan dan ook de juiste informatie en adviezen geven voor de verzorging van het kindje rondom de geboorte. Gelukkig is hier steeds meer aandacht voor en zijn er ook gespecialiseerde uitvaartverzorgers op dit gebied. Als het kind op oudere leeftijd is overleden, is het ook belangrijk om vriendjes en klasgenootjes bij het afscheid te betrekken.’ 

Herinneringen maken
Het maken van herinneringen is ontzettend waardevol en belangrijk. ‘Het kan overdreven voelen om herinneringen te maken, maar omdat je vaak weinig tot geen herinneringen hebt, is het waardevol om in de rest van je leven terug te kunnen kijken. Als voorbeeld bij een kindje dat in de zwangerschap is overleden, geef ik vaak mee dat je je kindje nog in bad doet. Daar heb je als ouders soms zo naar uitgekeken, dat het heel fijn is om dat toch samen te doen. Je doet het niet voor je kindje, maar wel voor jezelf. Het is ook waardevol om foto’s of filmpjes en hand- of voetafdrukjes van je kind te maken. Sommige ouders vinden het fijn om een haarlokje te bewaren, zodat ze echt een fysieke herinnering hebben aan hun kind. Op die manier blijven herinneringen tastbaar.’ 

Afscheid van de toekomst
Bij een uitvaart neem je afscheid van het verleden. ‘Bij het overlijden van een kind rondom de geboorte neem je vooral afscheid van een toekomst. Wanneer je in verwachting bent, creëer je als ouders al een toekomstbeeld. Je denkt na over de uitgerekende datum, de eerste stapjes die je kind gaat zetten, de eerste dag naar de basisschool en de trouwdag. Als een kind jong overlijdt, is er wel sprake van een ‘gedeeld verleden’. Er zijn mijlpalen bereikt, er zijn familieleden en vrienden betrokken geweest en er zijn levende herinneringen. Maar toch zullen veel van die toekomstplannen nooit uitkomen na het overlijden van je kind.’

Keuzes maken
Wanneer je de boodschap krijgt dat je kind is overleden, is het belangrijk om jezelf van informatie te voorzien, zodat je geholpen wordt om keuzes te maken. ‘Een van de belangrijkste zaken om te regelen, is een uitvaartverzorger. Het liefst iemand die ervaring heeft met de uitvaart van een kind, zodat hij of zij jullie op de juiste manier kan begeleiden en kan helpen om keuzes te maken. Bij die keuzes kun je denken aan begraven of cremeren, het uitkiezen van een begraafplaats, afscheidsrituelen, het uitzoeken van een mandje of kistje en het voorbereiden van de uitvaart.’

Liefde is de basis
Ouders willen altijd het beste voor hun kind. ‘Er is soms angst dat ze dingen over het hoofd zien en later spijt krijgen van dingen die ze niet gedaan hebben. Het beste voor je kind zijn jullie als ouders en gezin. Het is daarom ook goed om te weten dat je als ouders veel zelf mag en kunt doen. De liefde voor je kind is daarbij de basis. Als je die liefde geeft en je eigen gevoel volgt, kun je het niet fout doen.’