Hilde & Gerwin kregen een miskraam: ‘Maak het tastbaar en praat erover’

Hilde en Gerwin wonen in Apeldoorn met hun dochter Emma  en zoon Sam.  In oktober 2021 kregen ze een miskraam. Hilde vertelt in dit artikel over hun ervaringen en de keuzes die ze samen hebben gemaakt toen ze wisten dat ze een miskraam zouden krijgen. Terugkijkend is Hilde vooral dankbaar dat ze tastbare herinneringen hebben gemaakt en ze het proces samen met Emma hebben beleefd. 

Ergens in augustus 2021 kwam ik erachter dat ik zwanger was. Natuurlijk waren we erg gelukkig. Ik had wel wat licht bloedverlies, wat het wel spannend maakte, maar bij de achtwekenecho zag alles er goed uit en was ik opgelucht dat het goed ging. Ruim een week later kreeg ik ’s nachts buikpijn en begon ik te bloeden, een teken dat het niet goed ging. Ik kon die nacht niet meer slapen en maakte me zorgen.

De volgende morgen belde ik de verloskundige en gelukkig kon ik dezelfde middag al terecht. Ik belde ook meteen mijn moeder om te vertellen dat het niet goed ging. Het bloeden ging door en ik was bang dat ik het kindje al was kwijtgeraakt, maar ik wist dat niet zeker. Die middag bleek op de echo dat het kindje er nog zat, maar dat het hartje niet meer klopte. Ik zat heel gespannen naar dat beeld te kijken en had het gevoel alsof het niet echt over mij ging, dat ik erbuiten stond. Pas toen ik naderhand van de verloskundige een foldertje kreeg met informatie over een miskraam drong het tot me door dat het echt om mij ging. 

We zijn meteen naar mijn schoonouders gereden om het te vertellen. We hebben daar een poos gezeten en hebben samen gehuild. Ik vond het fijn om het verdriet te delen. Voor hen was het ook heftig. Mijn moeder kwam ook zo snel mogelijk en ook nu konden we er samen over praten. Daarna zaten Gerwin en ik samen op de bank en dachten we: wat nu? We wisten niet goed waar we aan toe waren en wat er zou gaan gebeuren. Hoe gingen we dit nu praktisch doen?

Tussen het moment van de echo waaruit bleek dat er geen hartje meer klopte en de daadwerkelijke geboorte zat een week. Dat is best een lange tijd. Aan de ene kant was dat niet prettig, maar het gaf ons wel de gelegenheid om keuzes te maken. De verloskundige hielp ons bij dit proces. Ze gaf ons het advies dat als we het kindje wilden opvangen het verstandig kon zijn om alvast een vergiet bij de wc te zetten. Ik wilde echt niet dat het zomaar in de wc terecht zou komen, dus die tip gaf al wat rust. 

Toen het kindje na een week werd geboren, kon ik het ook inderdaad opvangen. Gerwin en ik hebben dit samen beleefd. Het was een moeilijk moment, ook omdat er bij een miskraam meer naar buiten komt dan alleen het hele kleine kindje. Gelukkig was het kindje bijna helemaal heel. 

We hadden in de week ervoor met een vriendin gesproken over de watermethode, waarin je een kindje een tijdje goed kunt bewaren in water. We vulden dus een mooi glazen potje met water. We vonden het mooi om te zien dat het kindje – hoe klein het ook was – echt een mensje was met teentjes, vingertjes en oogjes. Dat was zo bijzonder. Om het een tijdje goed te houden, moest het water wel koud blijven en we hebben het dus gewoon in de koelkast bewaard tot de begrafenis. Als mensen het kindje graag wilden zien, was dat wel een beetje een vreemd moment, maar door er woorden aan te geven, ging dat best wel natuurlijk.

Toen we onze ouders vertelden over de zwangerschap, gaven we hen een foto van Gerwin, mijzelf en Emma, waarbij Emma een kusje op mijn buik geeft. Deze foto hangt nu als tastbare herinnering aan onze keukenmuur en helpt ons te praten over de miskraam. We besloten ook om onze dochter Emma erbij te betrekken. Ze snapte het concept overlijden nog niet, dus maakte ze er van dat de baby sliep. Ze heeft het kindje gezien en meegeholpen met de voorbereidingen op de begrafenis.

We zijn naar de Xenos gegaan om een mooi, klein kistje te kopen. Natuurlijk was het gek om door die winkel te lopen op zoek naar een kistje om ons overleden kindje in te leggen. We zochten ook naar informatie over het begraven van zulke kleine kindjes, maar we vonden er niet zoveel over. Het idee om het in het bos te begraven, vond ik niet zo prettig. Uiteindelijk besloten we het maar in een hoekje in onze tuin te begraven. We wilden er samen met ons dochtertje een momentje van maken, dus we groeven samen een gat en legden het kistje erin. Later hebben we samen een mooie plant boven het kistje gepoot. We weten nu dat ons kindje daar ligt en we maakten foto’s van dat moment. Emma zei altijd dat we stil moesten zijn als we in dat hoekje van de tuin kwamen, want daar lag de baby te ‘slapen’. 

Ook kochten we een mooie kartonnen doos waarin we tastbare herinneringen hebben gestopt. De echofoto’s van de achtwekenecho, de echofoto van de dag waarop het hartje van ons kindje stopte met kloppen en een boekje met foto’s van ons overleden kindje en foto’s van het begraven liggen erin. Verder de kaartjes die we van mensen kregen. Emma heeft de doos versierd met mooie glitterstickers. Het is voor ons heel belangrijk omdat ons verlies hiermee tastbaar geworden is en het helpt om erover te kunnen praten met Emma en later met Sam. 

We hadden onze ouders verteld dat we een miskraam zouden krijgen en die hebben het weer doorgegeven aan de opa’s en oma’s en ooms en tantes. Daardoor was het bekend en konden we het benoemen. Andere mensen wisten het daardoor ook en ik werd op een dag door iemand aangesproken op het schoolplein. Eerst wist ik niet goed wat ik daarvan vond, maar achteraf was het fijn om mijn verhaal te doen. Het proces van een miskraam is iets waar weinig mensen vanaf weten. De meeste mensen weten vaak niet eens dat iemand zwanger was. Doordat mensen het wel wisten, kregen we steun en hoefden we ook niet zoveel uit te leggen.

Het moeilijkst in het hele proces vond ik het moment dat we te horen kregen dat het hartje niet meer klopte. Dat verdriet van jezelf en van de mensen om je heen, is moeilijk. Maar ook het gevoel dat ik het vertrouwen in mijn lichaam een beetje verloor, een gevoel dat ik ergens in faalde. Dat heb ik wel gehad. Het was al niet makkelijk voor ons om zwanger te worden en toen het dan toch lukte, waren we zo blij en dan ineens verandert die blijdschap in een groot verdriet. We dachten wat later ook aan de toekomst. Hoe moest het nu verder? Dat we best snel opnieuw zwanger raakten van Sam hielp ons ook bij het omgaan met het verdriet.

Samen hebben we dus de tastbare herinneringen bedacht en gemaakt. Behalve dat was het rouwen voor Gerwin anders dan voor mij. Hij was sneller weer bezig met het leven dat weer doorging. Bij mij bleef het wat langer spelen. Uiteraard ook fysiek. Ik heb me ziekgemeld en de eerste drie weken ben ik niet gaan werken. Daarna ben ik gaan opbouwen. Mijn teamleider was erg betrokken en reageerde heel goed, maar vanuit het detacheringsbedrijf waarvoor ik werkte, voelde ik wel een beetje de druk dat ik zo snel mogelijk weer aan de slag moest. Dat is dus een beetje dubbel en daardoor vond ik het ook lastig om voor mezelf te bepalen wat goed voor me was. Ik denk wel dat ik het goed heb gedaan, maar ik ervaarde wel die druk.

We zijn blij dat we de miskraam tastbaar hebben gemaakt. Daarin hebben we ook steun gehad aan de verloskundige die tips gaf en meedacht. Dat raad ik andere ouders ook aan. Maak het tastbaar en praat erover met mensen om je heen! Dat helpt om het verdriet concreter te maken. Bij een miskraam heb je te maken met een rouwproces. Niet alleen in de periode dat je de miskraam krijgt, maar ook later op de datum dat je zou zijn uitgerekend of na een jaar, de dag dat je de miskraam kreeg. Dan sta je er vaak toch weer even bij stil en mag je er verdriet om hebben. Dat is dan voor mij ook een moment om weer even de herinneringsdoos te pakken en er met iemand over te praten. Een miskraam wordt vaak eenzaam beleefd, maar dat hoeft eigenlijk niet. Natuurlijk lukt het niet altijd om tastbare herinneringen van het kindje te hebben, maar je kunt wel altijd proberen iets van een herinnering te maken. Door erover te praten of iets te maken dat herinnert aan je verlies.

De tastbare dingen die we hebben, helpen ook bij het gesprek met Emma. Toen ik zwanger werd van Sam, had zij het idee dat het kindje dat we hadden begraven weer in mijn buik was gegaan. Doordat we samen een tijdje terug de herinneringsdoos hebben bekeken, viel bij haar ineens het kwartje en zei ze: ‘Mamma, het kindje dat in de tuin ligt, is een ander kindje. Dit is een nieuw kindje.’ Dat vind ik mooi aan de doos en de gesprekken die je erdoor kunt hebben.

Wat ik heb gemist, is dat er weinig informatie te vinden is over wat je nu tastbaar kunt doen met het kindje dat levenloos wordt geboren. Zo wist ik niet dat er andere opties waren, zoals herinneringsbomen op een begraafplaats. Ik had daar graag wel meer over willen weten. Dat is wel iets wat mist in het proces van een miskraam. Wat duidelijkere informatie over wat je te wachten staat en welke mogelijkheden er zijn om er iets tastbaars van te maken. Er overkomt je iets ergs en je bent op zoek naar hoe je dit op een goede manier kunt doen die bij je past.

Intussen speelt de miskraam geen grote rol meer in ons leven. Het was een moment dat ons leven stilstond in de tijd. Een afgebakende periode, die we nu wel achter ons hebben kunnen laten. Dat komt ook doordat we vrij snel weer zwanger waren en we nu Sam hebben rondhuppelen. Toch denk je op bepaalde dagen terug aan de verdrietige momenten en als mensen vragen hoeveel kinderen we hebben, dan zeg ik vaak ‘twee’ maar in mijn hart zeg ik dan ‘drie’. Soms, als het moment past, vertel ik over de miskraam. 

De periode van onze miskraam heeft mooie en moeilijke kanten. Het liefst hadden we het natuurlijk niet meegemaakt, maar dat hebben we wel en ik ben blij dat we het hebben gedaan zoals we het hebben gedaan en met de plek die dit kindje voor ons heeft. We hebben het betekenisvol gemaakt in ons gezin en dat voelt als iets wat belangrijk is. Niet alleen voor ons, maar ook voor de vele andere mensen die dit meemaken.