Checklist uitvaart van je overleden kind | Praktische zaken die je moet regelen

Je wereld staat stil na het overlijden van je kind. Je moet ineens afscheid nemen. Waar moet je allemaal aan denken? Zie je niets over het hoofd? In dit artikel sommen we tien zaken op om te overwegen.

Uitvaartzorg
Denk na over een uitvaartverzorger die gespecialiseerd is in kinderuitvaarten. Deze heeft ervaring bij het verzorgen en begeleiden van gezinnen van een overleden kind. Uitvaartverzorgers bieden ondersteuning en weten waar je allemaal aan moet denken bij het regelen van de uitvaart.

De uitvaart
Hoe de dag van de uitvaart eruit ziet bepaal je natuurlijk helemaal zelf. Maak hierin vooral keuzes die voor jullie goed voelen, dan kun je het niet verkeerd doen. Een aantal zaken waar je aan kunt denken zijn:

• Op welk moment van de dag zou je de uitvaart willen houden? In de ochtend of in de middag?
  
• Wil je je kind in je eigen auto vervoeren? Of wil je bijvoorbeeld een speciale auto (statievervoer) in de lievelingskleur van je kind?
  
• Wie wil je uitnodigen? Wil je het intiem en besloten houden of zijn klasgenootjes en vrienden ook welkom?
  
• Wil je mensen vragen om iets mee te nemen? Een knuffel, een bloem, een herinnering of iets anders?
  
• Zijn er andere broertjes en zusjes in het gezin? Welke speciale ‘taak’ wil je hen deze dag laten doen? En is er zo nodig opvang voor hen? 

Aangifte doen
Voor de 24 weken zwangerschap ben je niet verplicht om aangifte te doen, maar het mag wel. Na 24 weken zwangerschap ben je wel verplicht om aangifte te doen. Als je baby is stilgeboren, doe je gelijktijdig aangifte van geboorte en overlijden en krijg je een akte van geboorte. Als je baby levend is geboren, doe je eerst aangifte van geboorte. Na het overlijden doe je hier aangifte van en krijg je een akte van overlijden. Je mag zelf aangifte van overlijden doen, maar dat hoeft niet. In alle gevallen heb je een verlof tot begraven/cremeren nodig. Dit is de toestemming die de gemeente afgeeft om je baby te mogen begraven of cremeren. Zonder verlof kan er geen begrafenis of crematie plaatsvinden. 

Opbaren
Er zijn verschillende manieren van opbaren van je kind. 

• Wateropbaring wordt tegenwoordig veel gebruikt bij overleden baby’s voor de 24 weken zwangerschap. Je kindje wordt dan in een doorzichtige bak met kraanwater gelegd, waardoor de huid vaak mooi roze kleurt en het kindje teruggaat naar de foetushouding. Het kindje zweeft dan in het water en dat maakt het fijner en natuurlijker om te zien.
• De koelmethode is de meest bekende methode, omdat dit vergelijkbaar is met wanneer een volwassene wordt opgebaard.
• Balsemen of thanatopraxie is een methode die alleen in overleg met een thanatopracteur kan plaatsvinden. Door de vloeistof die hierbij wordt gebruikt, wordt het ontbindingsproces vertraagd en ziet het kind er vaak natuurlijker uit en voelt het minder koud aan. Na balseming hoeft het kind niet gekoeld te worden en kan het rustig opgepakt of op schoot genomen worden.

Meer uitleg over de opbaarmethoden

Begraven of cremeren
Begraven
De meeste begraafplaatsen hebben een apart kindergedeelte. Vaak is dit een fleurig ingericht gedeelte, waar ouders vaak een warm en knus plekje voor hun kind creëren. Wanneer je besluit je kind te begraven, is het altijd goed om samen of eventueel met familie en vrienden te gaan kijken en zo mogelijk een plekje uit te kiezen dat goed voelt. Neem hier rustig de tijd voor. Wanneer je kind wordt begraven kun je zelf het mandje of kistje – na de afscheidsdienst – langzaam in het grafje laten zakken. Op veel begraafplaatsen maken ze voor kleine kindjes een instapgraf. Een van de ouders kan dan in het grafje stappen en de andere ouder kan het mandje of kistje aangeven. 

Cremeren
Als je besluit tot cremeren, zal je kind in het kistje of mandje worden verbrand tot een fijn as. Deze as kun je thuis bewaren, begraven of uitstrooien. Sommige ouders vinden het prettig om de urn met de as thuis te hebben en een speciale plek in te richten waar je een kaarsje kunt branden en andere herinneringen neerzetten. Een andere optie is het uitstrooien van de as op een plek die voor jou of voor je overleden kind van betekenis is. Je kunt ook een klein beetje as scheiden om bijvoorbeeld in een sieraad te verwerken. De as begraven kan ook. De meeste begraafplaatsen hebben een speciaal urnenveld. Vraag dit eventueel na bij de begraafplaats. Er geldt een wettelijke wachttijd van vier weken voordat de as opgehaald kan worden bij het crematorium. Bij een overleden baby onder de 24 weken geldt deze termijn niet en kun je de as vaak de volgende dag al ophalen.

Mandjes & Kistjes
Er zijn veel mogelijkheden rondom mandjes en/of kistjes. Op onze website vind je een overzicht van verschillende organisaties die deze aanbieden. Ook kun je via Stichting Rouwkost een doe-het-zelf bouwkistje bestellen zodat je dit zelf kunt maken en naar eigen smaak kunt decoreren.

Foto’s
Wil je nog foto’s maken? Stichting Make a Memory en Stichting Still maken kosteloos reportages voor gezinnen met een ernstig ziek kind (t/m 18 jaar) Ook verzorgen zij fotografie bij stilgeboren baby’s vanaf 12 weken van de zwangerschap. 

Kraamzorg
Vanaf 18 weken zwangerschap heb je recht op kraamzorg, ook als je kind is overleden (je hoeft dan geen eigen bijdrage te betalen). Het kan waardevol zijn om een kraamverzorgende in huis te hebben. Zij kunnen specialistische hulp bieden zoals het verzorgen van je kindje, afbouwen van borstvoeding, contact met de uitvaartverzorger, etc. Informeer bij jouw kraamzorgorganisatie naar de mogelijkheden. 

Herinneringen maken
Wanneer je kind komt te overlijden rouw je niet alleen om het kind dat er niet meer is, maar ook om de herinneringen die je niet meer kunt maken. Toch kun je proberen de dingen die nog wel mogelijk zijn vorm te geven en deze dagen gebruiken om tastbare herinneringen te maken. Bijvoorbeeld:

• Beschuit met muisjes eten
• Geboorte en/of overlijdenskaartje maken
• Je kind voorlezen of liedjes zingen
• Je baby in bad doen
• Foto’s en filmpjes maken
• Voet- en handafdrukjes maken

Digitale nalatenschap
Na het overlijden van je kind is het belangrijk om zijn of haar digitale nalatenschap te beheren. Probeer alle digitale accounts te vinden, zoals Instagram, WhatsApp, Facebook, TikTok, YouTube, Snapchat etc, en verzamel indien mogelijk de inloggegevens. Meld het overlijden bij de betreffende digitale platformen en kies tussen het omzetten van het account naar een herdenkingspagina of verwijdering van het account. Overweeg specialistische hulp bij het beheren van de digitale nalatenschap van je kind en bespreek met dierbaren hoe je dit wilt aanpakken, aangezien accounts en mobiele nummers actief blijven wanneer er geen actie wordt ondernomen.

Wist je dat je een geboorte- en/of overlijdenskaartje naar ons kunt opsturen? Dit krijgt vervolgens een mooi plekje op ons kantoor.