Verlies van een kind rondom de geboorte | Een interview met Mariëlle Bruntink
Als verpleegkundige begeleidt Mariëlle Bruntink ouders die tijdens de
zwangerschap te maken krijgen met het overlijden van hun ongeboren kindje. In
2021 startte zij de verliespoli in het Rode Kruis Ziekenhuis om ouders emotioneel
te ondersteunen en te helpen bij keuzes in deze moeilijke periode. Hierbij wordt
rekening gehouden met hun persoonlijke en religieuze overtuigingen, zodat de
begeleiding aansluit bij wat voor hen belangrijk is.
Wanneer ouders op de verliespoli komen, hebben ze meestal nog maar net te horen
gekregen dat het kindje waar ze zo naar uitkeken is overleden of nog gaat overlijden
omdat het niet gezond is. Het verschrikkelijke nieuws maakt dat hun wereld is ingestort
en dat ze vaak verdoofd zijn. Soms zijn ze zo geschokt dat ze wel wat hulp kunnen
gebruiken om bij te komen en te besluiten hoe ze verder willen omgaan met het vervolg
van de zwangerschap en het naderende afscheid.
Begeleiding
Op de verliespoli krijgen ouders tijdens een gesprek alle tijd om het intense verdriet te
beleven. In eerste instantie is Mariëlle vaak eerst stil en luistert ze naar de ouders die
woorden proberen te geven aan hun pijn. Stukje bij beetje neemt ze daarna de ouders
mee in wat er de komende tijd op hen af zal gaan komen. Natuurlijk leven er vaak allerlei
vragen bij ouders en op de verliespoli wordt alle tijd genomen om al die vragen te
beantwoorden.
Mariëlle probeert ouders zo goed mogelijk voor te bereiden op wat ze kunnen
verwachten op het gebied van de bevalling, op hoe hun kindje eruit zou kunnen zien en
welke keuzes er gemaakt moeten worden. Het is voor ouders een intens verdrietige tijd,
waarin het lastig is om overzicht te krijgen in de stappen die moeten worden gezet.
Daarom is de verliespoli een waardevol initiatief om ouders hierin te begeleiden.
De beslissingen hoeven niet allemaal meteen te worden genomen. Op de verliespoli
wordt uitgelegd wat er precies op je af zal komen. Erg belangrijk is dat de ouders steeds
het gevoel hebben dat zij de regie in handen hebben. Ze mogen keuzes maken die bij hen
passen. De verliespoli is er om je te ondersteunen. De heftige emoties zijn vaak zo
overheersend, dat het moeilijk is om de juiste beslissingen te nemen. Met goede
begeleiding voorkom je dat je later wellicht met enige spijt terugkijkt op de keuzes die
je hebt gemaakt. Mariëlle heeft in de tijd tot de bevalling geregeld contact met de ouders.
Verschillende zorgverleners
In het proces hebben ouders te maken met verschillende zorgverleners, waarbij het van
belang is dat deze goed met elkaar communiceren en afstemmen.
De gynaecoloog biedt vooral medische informatie. Hij bespreekt met de ouders het
proces rondom de bevalling en op welke manier na de geboorte kan worden onderzocht
wat de mogelijke overlijdensoorzaak is. Hierbij kun je denken aan een onderzoek van de
placenta of navelstreng, maar ook de mogelijkheid tot obductie kan aan de orde komen.
Uiteraard wordt hierin nadrukkelijk geluisterd naar de wensen van de ouders.
De verpleegkundige heeft tijdens de opname in het ziekenhuis een belangrijke rol.
Natuurlijk gaat het hier in eerste instantie om de verpleegkundige zorg voor moeder en
kind, maar vaak is de verpleegkundige ook degene die de eerste tastbare herinneringen
kan vastleggen. Voor in het ziekenhuis wordt ook besproken wat ouders mee kunnen
nemen. Denk daarbij aan een omslagdoekje, een dekentje of een speciaal knuffeltje; iets
wat je met liefde voor je kindje hebt uitgezocht.
Kraamzorg mag vanaf 18 weken zwangerschap ingezet worden. Deze zorg heeft een
belangrijke rol in het gezin, dus adviseert Mariëlle om er gebruik van te maken, ook als
je kindje is overleden. De kraamzorg geeft structuur aan de dag, zorgt voor het gezin en
is er ook om met je mee te denken over alles wat er op je afkomt.
De uitvaartonderneming staat de ouders bij in het gehele proces omtrent het afscheid en
de dagen daar naartoe.
Als een kindje is overleden, mag je als ouders zelf kiezen of je het kindje mee naar huis
neemt of niet. Als je dat wilt, mag je het met je meenemen in de auto. Het ziekenhuis
geeft je een overlijdensverklaring mee. Wil je zelf liever niet met je kindje in je eigen
auto, dan kun je dit ook aan de uitvaartbegeleider vragen.
Herinneringen maken
Als je kindje wordt geboren, heb je maar een korte tijd om kostbare herinneringen te
maken. Door alle emoties hebben ouders hier niet altijd ruimte voor in hun gedachten,
maar we weten hoe belangrijk deze herinneringen zijn. Daarom wordt hier op de
verliespoli en afdeling veel aandacht aan besteed.
Kleertjes en opbaren
Vlak na de geboorte is het kostbaar om huid-op-huid contact te hebben met je kindje dat
dan nog warm aanvoelt. Neem hier dan ook de tijd voor. De huid van een overleden
kindje is vaak extra kwetsbaar: als het kindje eenmaal aangekleed is, is het beter om de
kleding niet meer te wisselen.
Waar op de verliespoli ook met je over wordt meegedacht, zijn de verschillende
methoden waarop je je kindje kunt laten opbaren.
Wateropbaring
Deze zogenoemde watermethode is een eenvoudige manier om jonge, kwetsbare kindjes
zo mooi mogelijk te houden in de periode tot de uitvaart. Het kindje wordt in een bakje
met koud leidingwater gelegd. Door het water kleurt de huid lichter en neemt het kindje
weer de natuurlijke houding aan zoals in het vruchtwater. Het kindje lijkt daardoor in
het water te zweven en dat maakt het prettiger en natuurlijker om te zien. Op de
afdeling heeft Mariëlle speciale ‘hemelwiegjes’ voor de wateropbaring.
Koelmethode
Er bestaan meerdere mogelijkheden om je kindje te koelen, zodat het lichaampje langer
goed blijft. Er zijn speciale koelmatrasjes, maar ook worden er wel koelelementen of
ijskoud water in een kruikenzak gebruikt.
Op de verliespoli kun je met al je vragen terecht rondom het overlijden en de geboorte
van je kindje. Mariëlle ondersteunt je bij alles wat er op je afkomt in deze moeilijke
periode. Naast de begeleiding tijdens het proces, biedt de verliespoli ook nazorg voor de
periode na de uitvaart.
