Binnen de islamitische uitvaart vinden de rituele wassing, het gebed en de begrafenis meestal in korte tijd plaats, vaak op dezelfde dag. Het is gebruikelijk om zo snel mogelijk te begraven. Juist daarom is het belangrijk om te weten wat er mogelijk is, zodat je ondanks de korte tijd bewuste keuzes kunt maken.

De rituele wassing is een belangrijk onderdeel van het afscheid. Je kind wordt hierbij gewassen en in een lijkwade gewikkeld. Dit gebeurt meestal in een uitvaartcentrum, in een moskee of soms in het ziekenhuis.

Je mag als ouder aanwezig zijn bij de wassing en als je dat wilt ook meehelpen bij het verzorgen van je kind. Dit wordt niet altijd automatisch aangeboden, maar je mag hier wel naar vragen. Voor veel ouders is dit een waardevol moment in het afscheid.

Het gebed vindt plaats in de moskee of op de begraafplaats, afhankelijk van wat praktisch mogelijk is binnen de korte tijd waarin alles geregeld wordt.

Omdat alles vaak snel verloopt, kan het helpen om vooraf stil te staan bij een aantal vragen:

• Wil je aanwezig zijn bij de rituele wassing en je kind zelf verzorgen, of kies je ervoor dit uit handen te geven?
• Wil je de rituele wassing en het gebed op dezelfde dag doen als de begrafenis? Of zou je de rituele wassing op een aparte dag willen als het gebed en de begrafenis?
• Waar wil je dat de wassing plaatsvindt: in een uitvaartcentrum, moskee of als het mogelijk is op een andere locatie zoals het ziekenhuis?
• Op welk moment van de dag zou je de uitvaart willen houden? In de ochtend of in de middag? Wanneer je kiest voor de ochtend, kan je geen gebed verrichten in de moskee op dezelfde dag.
• Wie wil je betrekken bij het afscheid? Kies je voor een klein en intiem moment of wil je ook anderen uitnodigen, zoals familie of vrienden?
• Zijn er broertjes en zusjes? Hoe wil je hen betrekken bij deze dag, en is er iemand die hen kan begeleiden?

Omdat de tijd tussen overlijden en begrafenis vaak kort is, worden keuzes soms snel gemaakt. Het kan helpend zijn om te weten dat je als ouder mag vragen naar de mogelijkheden en dat je, binnen de islamitische kaders, zelf keuzes mag maken die voor jullie goed voelen.

Er zijn verschillende manieren om je kind te koelen:

• Wateropbaring wordt tegenwoordig veel gebruikt bij overleden baby’s vóór de 24 weken zwangerschap. Je kindje wordt dan in een doorzichtige bak met kraanwater gelegd, waardoor de huid vaak mooi natuurlijk kleurt en het kindje teruggaat naar de foetushouding. Het kindje zweeft dan in het water en dat maakt het fijner en natuurlijker om te zien. Nadat de rituele wassing is geweest en je kindje een lijkwade aan heeft, kan er niet meer voor een watermethode gekozen worden.

• De koelmethode is de meest bekende methode, omdat dit vergelijkbaar is met wanneer een volwassene wordt gekoeld. Indien je je kindje in Nederland wilt begraven, kun je kiezen voor thuiskoeling in plaats van koeling in het uitvaartcentrum.

De keuze voor een begraafplaats en een uitvaartverzorger heeft gevolgen waar je als ouder misschien niet direct aan denkt. Daarom is het belangrijk om je vooraf goed te laten informeren.

Op veel algemene begraafplaatsen wordt een graf voor een bepaalde periode uitgegeven. Na afloop van die periode moet het graf worden verlengd. Als dit niet gebeurt, kan het graf worden geruimd. Veel ouders zijn zich hier niet van bewust. Op een islamitische begraafplaats is een graf meestal voor onbepaalde tijd beschikbaar. Deze begraafplaatsen liggen soms verder weg, waardoor ook bereikbaarheid een rol kan spelen.

Er is geen goede of foute keuze. Het belangrijkste is dat je weet wat de gevolgen zijn van de verschillende mogelijkheden, zodat je een keuze kunt maken die bij jullie wensen en situatie past.

Hetzelfde geldt voor de keuze van een uitvaartverzorger. Kies bij voorkeur voor iemand die ervaring heeft met zowel islamitische uitvaarten als met het begeleiden van ouders die afscheid moeten nemen van een baby of kind. Zo hoef je in een emotionele periode niet zelf op zoek naar antwoorden en krijg je begeleiding die aansluit bij jullie geloof en wensen.

Zorgverleners kunnen ondersteuning bieden door:

• Open te vragen naar religieuze wensen.
• Familie ruimte en privacy te geven.
• Respect te tonen voor rituelen.
• Indien gewenst een imam of islamitisch geestelijk verzorger in te schakelen.
• Begrip te hebben voor de wens om de uitvaart snel te regelen.

Kleine gebaren van aandacht en respect kunnen voor families van grote betekenis zijn.

Als je ervoor kiest om je kindje te repatriëren, wordt je kindje in een houten kistje gerepatrieerd. Volgens de islamitische richtlijnen wordt er begraven zonder kist.

Op islamitische privébegraafplaatsen is dit mogelijk, omdat er een bekisting in het graf zit. Op algemene begraafplaatsen is dit vaak niet het geval. Soms kan deze op verzoek besteld worden, maar soms ook niet. In dat geval dient je je kindje in een mandje of kistje te begraven. Er zijn veel mogelijkheden rondom mandjes en/of kistjes. Op onze website vind je een overzicht van verschillende organisaties die deze aanbieden. Ook kun je via Stichting Rouwkost een doe-het-zelf bouwkistje bestellen, zodat je dit zelf kunt maken en naar eigen smaak kunt decoreren.

Wil je nog foto’s maken? Stichting Make a Memory en Stichting Still maken kosteloos reportages voor gezinnen met een ernstig ziek kind (t/m 18 jaar). Ook verzorgen zij fotografie bij stilgeboren baby’s vanaf 12 weken van de zwangerschap.

lat al Janaza is het islamitische dodengebed. Dit gebed wordt meestal in de moskee of bij de begraafplaats verricht voordat de begrafenis plaatsvindt. Familie, vrienden en leden van de gemeenschap bidden hierbij voor vergeving, rust en barmhartigheid voor de overledene.

Bron: Brochure Tot de laatste adem en daarna – Careyn

Ja. Niet moslims zijn vaak welkom om respect te tonen en aanwezig te zijn bij het dodengebed of de uitvaart. Het is niet nodig om actief mee te bidden. Respectvolle aanwezigheid wordt meestal zeer gewaardeerd door de familie.

Binnen de islam zijn er na de begrafenis weinig vaste rituelen. Toch hebben veel ouders behoefte om hun kind een blijvende plek te geven binnen het gezin en in hun leven.

Iedere ouder doet dit op zijn of haar eigen manier. Sommige ouders schrijven brieven aan hun kind, delen samen herinneringen of spreken regelmatig een dua (smeekbede) uit. Anderen kiezen ervoor om uit naam van hun kind iets goeds te doen, zoals sadaqa (liefdadigheid). Ook kan het helpend zijn om samen met familie of vrienden stil te staan bij belangrijke momenten en het verlies bespreekbaar te houden.

Er is geen goede of verkeerde manier om je kind te blijven herinneren. Het belangrijkste is dat je ontdekt wat voor jullie helpend is en wat past bij jullie geloof, wensen en gezin. Veel ouders geven achteraf aan dat het waardevol was om zelf keuzes te maken rondom het afscheid en de periode daarna. Niet omdat het verdriet daardoor minder wordt, maar omdat zij het gevoel hebben dat het afscheid op een manier is verlopen die bij hen en hun kind paste.